کودهای شیمیایی شمشیر دو لبه امنیت غذایی در کشاورزی

به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی همدان، فعالان حوزه کشاورزی معتقدند، با اجرای دقیق توصیه‌های فنی و استفاده صحیح از کودهای شیمیایی، می‌توان هم بهره‌وری را افزایش داد و هم گامی مؤثر در جهت حفظ سلامت خاک و منابع آبی برداشت.

به اعتقاد کارشناسان کشاورزی گیاهان برای رشد و نمو به ۱۳ عنصر غذایی اصلی نیاز دارند که از طریق خاک جذب می‌شود و با برداشت مداوم محصولات، این عناصر از خاک تخلیه شده و حاصلخیزی آن کاهش می‌یابد و کودهای شیمیایی، به ویژه کودهای ماکرو (مانند ازت، فسفر و پتاسیم) و میکرو (مانند روی، آهن، منگنز)، این کمبودها را جبران کرده و عناصر مورد نیاز گیاه را به صورت قابل جذب در اختیار گیاه قرار می‌دهند که بدون این جبران، عملکرد و کیفیت محصول به شدت افت خواهد کرد.

با این حال کارشناسان کشاورزی، با اشاره به نقش پررنگ کودهای شیمیایی در کشاورزی مدرن، بر لزوم استفاده هوشمندانه و متعادل از این نهاده‌ها تاکید می کنند.

یک کارشناس زراعی و مشاور کشاورزی همدان در این ارتباط گفت: بهای ارزان، میزان بازدهی و کیفیت بیشتر محصولات، ترکیبات دقیق مواد مغذی از جمله مزایای کودهای شیمیایی است

مهدی افراسیابی با بیان اینکه کودهای شیمیایی امکان جبران فقر خاک، به ویژه در مناطق خشک را فراهم می کند، افزود: کودهای شیمیایی بخش عمده‌ای از نیاز غذایی گیاه را تامین کرده و به بهبود حاصلخیزی خاک و افزایش بازدهی محصولات کمک شایانی می‌کنند و برخلاف کودهای حیوانی، مشکلات مربوط به همراه داشتن آفات یا بیماری‌ها را ندارند.

این کارشناس کشاورزی نسبت به عوارض مصرف بی‌رویه کودهای شیمیایی نیز هشدار داد و گفت: ورود بی‌رویه عناصر سمی همراه این کودها به زنجیره غذایی انسان، می‌تواند منجر به افزایش بیماری‌های ناشناخته، انواع سرطان‌ها، ناهنجاری‌های ژنتیکی و حتی بیماری‌هایی مانند پارکینسون و پوکی استخوان شود.

افراسیابی همچنین به پیامدهای زیست‌محیطی این کودها نیز اشاره کرد و افزود: آلودگی آب‌های زیرزمینی، تغییر pH خاک و از بین رفتن تدریجی حاصلخیزی خاک در بلندمدت، از دیگر نگرانی‌های جدی در این زمینه است.

این کارشناس کشاورزی، با استناد به تجربیات موفق سایر کشورها، بر لزوم کنترل مصرف کودهای شیمیایی تاکید کرد و گفت: انتخاب بهترین زمان مصرف، نوع کود مناسب و روش صحیح کوددهی، تاثیر بسزایی در تولید محصول دارد.

انتخاب بهترین زمان مصرف، نوع کود مناسب و روش صحیح کوددهی، تاثیر بسزایی در تولید محصول دارد.افراسیابی ادامه داد: نکته حیاتی این است که کود باید به گونه‌ای مصرف شود که بخش اعظم آن قابل جذب برای گیاه باقی بماند و از آلودگی محیط زیست و هدررفت سرمایه جلوگیری شود.

این کارشناس کشاورزی اضافه کرد: کودهای شیمیایی به دلیل سرعت عمل بالا و یونیزه شدن سریع در خاک، بلافاصله در دسترس گیاه قرار می‌گیرند.

یک کارشناس گیاه پزشکی نیز گفت: در استان همدان، توجه به مصرف بهینه کود اوره و سایر کودهای مورد نیاز، فرصتی مغتنم برای ارتقای سطح کیفی محصولات است.

شیرین صاحبی افزود: با برنامه‌ریزی دقیق و انتخاب کودهای متناسب با نوع خاک و محصول، می‌توان شاهد افزایش چشمگیر کیفیت و ارزش اقتصادی محصولات بود و این رویکرد هوشمندانه، نه تنها به سلامت خاک یاری می‌رساند، بلکه به بهبود وضعیت اقتصادی کشاورزان نیز کمک خواهد کرد.

وی تصریح کرد: با مدیریت صحیح مصرف کودهای شیمیایی، می‌توان از فرسایش حاصلخیزی خاک جلوگیری کرده و آن را به عنوان یک سرمایه ارزشمند برای تولیدات آتی حفظ کرد.

این کارشناس گیاه پزشکی ادامه داد: با رعایت اصول فنی در مصرف کودهای نیتروژن‌دار، می‌توان از ورود مازاد نیترات به منابع آبی جلوگیری و به حفظ سلامت اکوسیستم‌های آبی و تنوع زیستی کمک کرد که این اقدامات، گامی مهم برای توسعه پایدار کشاورزی و حفظ محیط زیست به شمار می‌رود.

صاحبی اظهار کرد: دستاوردهای بخش های مختلف کشاورزی با ترویج دانش فنی، افزایش آگاهی کشاورزان و همکاری مؤثر بین کارشناسان و بهره‌برداران، بیشتر خواهد بود که این مهم با به‌کارگیری روش‌های نوین محقق می شود.